وب دا خوزستان | پايگاه خبري و اطلاع رساني دانشگاه علوم پزشكي جندي شاپور اهواز : علائم حملات ريسه رفتن در كودكان از زبان دكتر نصيري
شنبه، 31 شهریور 1397 - 15:07 کد خبر:14451

دكتر شهرام نصيري فوق تخصص مغز و اعصاب كودكان، عضو هيأت علمي دانشگاه جندي شاپور اهواز طي مصاحبه با روابط عمومي مركز آموزشي درماني كودكان ابوذر، در خصوص حملات ريسه رفتن كودكان، گفت: حملات ريسه رفتن وقايع غيرتشنجي و خوش خيم در كودكان هستند، ولي باعث نگراني و وحشت والدين مي شوند.

وي در ادامه ضمن بيان اين مطلب كه بكار بردن واژه Breath Holding اشتباه است، افزود: بسيار مهم است كه اين حملات از وقابع تشنجي افتراق داده شوند تا از تجويز نامناسب و بي مورد داروهاي ضدتشنجي پرهيز شود. در ريسه رفتن، كودك بطور خودآگاهانه نفس خود را در حالت دم نگه نمي دارد، اين حملات عملاً در طي بازدم اتفاق مي افتند و غيرعمدي و ناخودآگاهانه هستند.

 

دكتر نصيري درخصوص سن شروع حملات ريسه رفتن كه يكي از شايعترين حملات تقليدكننده وقايع تشنجي در كودكان كم سن است، اذعان داشت:سن معمول شروع حملات در 6 تا 18 ماهگي است ولي در اولين هفته هاي زندگي هم ممكن است شروع شود.كمتر از 10درصد كودكان حملاتشان بعد از سن 2 سالگي شروع مي شوند.

 

اين عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشكي جندي شاپور درخصوص تعداد دفعات حملات ريسه رفتن و اينكه اين حملات ممكن است از چند بار در روز تا 1 بار در سال اتفاق بيافتد، اظهار داشت: اين حملات غالباً در زمان شروع، به فاصله چند هفته تا چندماه اتفاق مي افتند و به تدريج افزايش يافته و در سال دوم زندگي به چند بار در روز مي رسند.

 

اين فوق تخصص نورولوژي كودكان در مورد تقسيم بندي حملات ريسه رفتن كه به رنگ صورت كودك در حين حمله بستگي دارد،گفت: اين حملات شامل سه نوع  سيانوتيك  Cyanoti و رنگ پريده  Pallid  و مخلوط  Mixed  مي شود.

 

وي در بخش ديگري به تعريف هر يك از حملات و علائم آنها پرداخت و گفت:حملات سيانوتيك ريسه رفتن معمولاً به دنبال محرك هاي عاطفي مثل عصبانيت يا محروميت بعد از ناراحت شدن از چيزي مثل اينكه كودك ذذچيزي را بخواهد و به او داده نشود يا كاري را بخواهد انجام دهد و والدين يا خواهر- برادرها مانع آن شوند شروع به گريه مي كند. معمولاً كمتر ار 15 ثانيه- سپس ساكت مي شود و نفس خود را در حالت بازدم نگه مي دارد، بعد سيانوز (سياه) مي شود.

معمولاً در عرض يك دقيقه كودك يك نفس عميق صدادار مي كشد سپس تنفس ها عادي مي شوند و كودك هوشيار مي گردد.نوع ديگر از اين حملات معمولاً با ترس يا درد ناگهاني ايجاد مي شوند. افتادن كودك روي زمين و يك ضربه خفيف به سر به طور شايع شروع كننده حمله است.كودك به دنبال ترس يا ضربه خفيف به سر به گريه ميافتد كه كوتاه است، سپس ساكت مي شود، در اين هنگام هوشياري كاهش و كودك رنگ پريده مي شود، سستي و عرق سرد با تظاهرات شايع همراه مي باشد.

وي در ادامه يادآور شد: در نوعي ديگر از اين حملات، در كمتر از يك دقيقه كودك هوشياري خود را بدست مي آورد ولي ممكن است بعد از حمله براي چند ساعت بخوابد.

 

اين فوق تخصص مغز و اعصاب كودكان بيمارستان ابوذر در مورد اينكه حملات ريسه رفتن تا چه سني ادامه دارد، اظهار داشت: حملات ريسه رفتن به طور عموم در سال دوم زندگي كاهش يافته و تا سن 4 سالگي 50 درصد كودكان بهبود مي يابند. تا سن 7 يا 8 سالگي نيز تقريباً همه كودكان بهبود مي يابند .30درصد از كودكاني كه در سنين پائين حملات ريسه رفتن داشته باشند در سنين بالاتر و نوجواني به حملات سنكوپ دچار خواهند شد.

عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي جندي شاپور اهواز خصوص عوارض اين حملات اذعان داشت: عوارض جدي و خطرناك حملات ريسه رفتن بسيار نادر هستند. در موارد شديد حملات ريسه رفتن، گزارشاتي از ايست قلبي و مرگ، احتمالاً به دليل آسپيراسيون يا اختلالات ساختاري سيستم تنفسي يا عوارض درماني وجود دارد، ولي در كل بسيار نادر هستند و معمولاً حملات پايان خوبي دارند.

 

نصيري با اشاره به اين نكته كه در تشخيص علت اين عارضه،Sequence Of Event (توالي اتفاقات) بسيار مهم است و با تأكيد بر پرسيدن عوامل تحريك كننده در زمان معاينه بيان داشت: ديدن ويديوي حمله مي تواند در تشخيص بسيار كمك كننده باشد، از اين رو به والدين توصيه نمود هنگام مراجعه به پزشك متخصص مغز و اعصاب كودكان حتماً يك ويديو كامل از يكي از حملات، از زمان شروع تا پايان حمله، كه با دوربين تلفن همراه يا دوربين ديگري گرفته شده است، همراه خود داشته باشند.

وي در خصوص تشخيص اين عارضه و نياز به انجام آزمايش يا اقدام درماني خاصي ، توضيح داد: معمولاً آزمايش خاصي نياز نيست ولي در شرايطي كه حركات تشنجي (دست و پا زدن) طولاني باشد يا توصيف علائم باليني حمله كامل نباشد و نيز امكان رد يا تأئيد تشنج به طور يقين وجود نداشته باشد، انجام آزمايشي به منظور تشخيص اختلال در فعاليت الكتريكي مغز (نوار مغزي- EEG) براي بررسي احتمال تشنج در اين كودكان ضرورت دارد.همچنين از آنجا كه يكي از تشخيص افتراقي هاي مهم حملات ريسه رفتن، سندرم QT طولاني است، بنابراين ضرورت دارد حداقل يك تست قلب (نوار قلب- ECG) از تمام اين بيماران گرفته شود.

اين فوق تخصص نفرولوژي كودكان خاطر نشان كرد: پاتوفيزيولوژي در حملات ريسه رفتن از نوع رنگ پريده احتمالاً كاهش خون رساني به مغز به دليل افزايش فعاليت عصب واگ است كه باعث تحريك پاراسمپاتيك و كاهش ضربان قلب مي شود.

وي با اشاره به نقش وراثت در اين خصوص بيان داشت: با توجه به اينكه سابقه فاميلي مثبت از حملات ريسه رفتن در اين بيماران 23 درصد تا 28 درصد موارد است احتمال نفوذ ژنتيكي وجود دارد. نسبت جنس مذكر به مؤنث  است و ريسك انتقال از والدين به فرزندان به نسبت مساوي مي باشد. الگوي وراثتي كاملاً مشخص نيست ولي شايد اتوزوم غالب باشد.

 

دكتر شهرام نصيري فوق تخصص مغز و اعصاب كودكان، عضو هيأت علمي دانشگاه جندي شاپور اهواز درخصوص درمان حملات ريسه رفتن در كودكان، گفت: مهمترين موضوع در درمان حملات ريسه رفتن، دادن اطمينان به والدين مبني بر خوش خيم بودن طبيعت حملات است.  

وي همچنين افزود: متذكر شدن اين نكته به والدين مهم است كه حملات ريسه رفتن منجر به اختلال تكاملي و شناختي در كودك نمي شوند و به تشنج منجر نمي گردند. از اين رو يكي از عوامل مهم در درمان ريسه رفتن در كودك دادن قطره آهن خوراكي است. بعضي از تحقيقات نشان داده است كه در اين كودكان، حتي آنهايي كه دچار كم خوني فقر آهن نيستند، دادن آهن خوراكي به آنها وضعيت بيماري شان را بهتر مي كند.

نصيري با اشاره به انواع تشنج ها اذعان داشت: حركات تشنجي (convulsive) كه در طول ريسه رفتن در كودك ديده مي شود، تشنج هاي رفلكسي آنوكسيك (Reflex Anoxic Seizure) هستند و تشنج واقعي برخاسته از قشر مغز نمي باشند و نياز به درمان ضدتشنجي نيز ندارند. در برخي موارد گزارشاتي مبني بر وجود حملات تشنجي و حتي تشنج هاي طولاني (status epilepticus) به دنبال حملات ريسه طولاني وجود دارد كه در صورت ايجاد شك و شبهه به اين موارد مي بايست نوار مغزي (EEG) گرفته شود و در صورت اثبات تشنج، بايد داروي ضدتشنج تجويز گردد.

وي اين نكته را مورد توجه قرار داد كه در چنين مواردي، تجويز داروي ضدتشنج، منجر به قطع تشنج مي شود و ممكن است تأثيري در درمان حملات ريسه رفتن كودك نداشته باشد.

اين فوق تخصص مغز و اعصاب كودكان عامل ديگر در درمان ريسه رفتن كودك استفاده از شربت پيراستام است كه از نظر ساختاري شبيه GAMA (گاما آمينوبوتيريك اسيد) مي باشد و در بعضي مطالعات علمي مفيد ارزيابي شده است. و دوز آن 100- 50  (ميلي گرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن كودك در روز) است. 

 

دكتر نصيري در معرفي ديگر داروها گفت: داروي لوتيراستام از نظر ساختاري شبيه به داروي پيراستام است. داروي ديگر فلوكشين مي باشد كه در بعضي منابع مؤثر ارزيابي شده است و داروهايي مثل گليكوپيرولات و تئوفيلين در بعضي مطالعات براي درمان ريسه رنگ پريده (Pallid B.H) مفيد گزارش شده اند.

اين عضو  هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي جندي شاپور اهواز حفظ خونسردي جهت غلبه بر ترس و اضطراب را يكي از مهمترين اقداماتي دانست كه والدين بايد در هنگام ريسه رفتن كودك انجام دهند.

 

وي ضمن بيان اين مطلب كه در هنگام حمله ريسه رفتن، والدين بايد از بلند كردن كودك خودداري كنند، اذعان داشت: در هنگامي كه كودك دچار اين قبيل حملات مي شود بايد ابتدا كودك را در حالت درازكش به سمت پهلو قرار داد و از انجام احياي قلبي – ريوي و دادن (تنفس مصنوعي) و اعمال غيرحرفه اي جداً خودداري كرد،

نصيري در ادامه تاكيد كرددر صورتي كه كودك بيش از يك دقيقه نفس نكشد يا اينكه اختلال هوشياري پس از حمله بيش از يك دقيقه طول بكشد.بلافاصله بايد كودك رابه اولين مركز درماني رساند.

در پايان دكتر نصيري فوق تخصص مغز و اعصاب كودكان بيمارستان ابوذر براي پيشگيري از حملات ريسه رفتن در كودكان، توجه والدين را به اين موضوع مهم معطوف داشته است كه علي رغم اينكه عصبانيت، ترس و محروميت از خواسته هاي كودك باعث شروع حملات ريسه رفتن مي شود اما نبايد جنبه هاي تربيتي را فراموش كرد و توصيه مي شود با كودك رفتار عادي همانند ديگر كودكان داشته باشند و تعاليم تربيتي را به موقع و به اندازه لازم اعمال نمايند و تسليم تمام خواسته هاي كودك نشوند.