دوشنبه 13 آذر 1396
تعداد بازدید: 178

ارتباط بيماري شب ادراري و آسيب‌هاي روحي و رواني از كودكي تا بزرگسالي

دكتر احسان ولوي فوق تخصص كليه كودكان و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشكي جندي شاپور اهواز در گفتگو با روابط عمومي بيمارستان ابوذر درباره اهميت شب ادراري و قابليت درمان آن و تفكر عموم نسبت به درمان آن گفت: كم اهميت دانستن شب ادراري از نظر روحي و رواني منجر به تحمل شرايط بد توسط اين بيماران و ايجاد اختلال بر كيفيت ارتباطات آنان با اعضاي خانواده و اقوام و دوستان در مدرسه مي شود. بنابراين در همه ابعاد اختلال بسيار وسيع مي باشد و مي تواند از فعاليت هاي درسي تا فعاليت هاي اجتماعي بيمار تحت تأثير شب ادراري قرار گيرد.

وي گفت: اگر شب ادراري ادامه پيدا كند، نوجوانان از گروه هاي سني خود خارج مي شوند و از شركت در مهمانيها و اردوهاي مدارس امتناع مي كنند، ممكن است مورد تمسخر اطرافيان قرار گيرند و در نهايت باعث آسيب هاي رواني و اجتماعي و كاهش توانايي و اعتماد به نفس آنان مي شود. اين مشكل در افراد مختلف به ميزان متفاوت وجود دارد.

فوق تخصص كليه كودكان ادامه داد: گرچه خانواده ها براي كاهش تأثيرات رواني اين مشكل تلاش مي كنند ولي در بهبود ريشه اي آن به اندازه كافي تلاش نمي كنند. چرا كه يا از درمان مي ترسند يا مخالف دارو درماني مي باشند. خانواده ها نقش حمايتي خود را ايفا مي كنند اما نقش حمايتي از هدف اصلي كه همان درمان شب ادراري است انحراف پيدا كرده است. يعني به جاي درمان به موقع شب ادراري به حل مشكلات بوجود آمده به دنبال شب ادراري مي پردازند.

عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشكي درخصوص اينكه چرا خانواده ها شب ادراري را به موقع درمان نمي كنندبيان داشت: به موقع درمان نشدن بيماران به دلائل زير مربوط مي باشد:

-دليل اول اين است كه شب ادراري يك بيماري ارثي خانوادگي است بنابراين به دليل وجود سابقه اين بيماري در خانواده و اقوام، و اين تفكر كه بالاخره اين بيماري خودبخود مرتفع مي شود، انتظار مي كشند و نهايتاً در صورت عدم بهبودي به پزشك مراجعه مي كنند. و اين در حالي است كه اصلا نيازي به انتظار كشيدن نيست و بالعكس مي بايست زودتر جهت درمان اقدام كنند.

دكتر ولوي بيان داشت: شب ادراري قطعا خود به خود بهبود مي يابد و معمولاً روند بهبودي شب ادراري به نحوۀ زير است:

- تا سن 5 سالگي، 15% از بچه ها شب ادراري دارند

- تا سن 10 سالگي 5% از بچه ها شب ادراري دارند

- تا سن 15 سالگي 1% از بچه ها شب ادراري دارند

- و بعد از سن 15 سالگي تا بزرگسالي كه عدد آن مشخص نيست به تدريج درصد آن كاهش مي يابد.

اين فوق تخصص كليه كودكان همچنين گفت: مشكل شب ادراري تكامل عصبي بين مغز و مجراي ادرار است كه براي درمان آن دارو مؤثر نيست بلكه آموزش و تمرين لازم است. و هر زمان كه  متوجه شديم تكامل از زمان مناسب خارج شده است بايد آموزش و درمان را شروع كرد.

دكتر ولوي اظهار داشت: شروع درمان شب ادراري از سن 5 سالگي به بعد مي باشد و شروع آموزش توالت از سن دو سالگي مي باشد.

وي در بيان دومين علت عدم درمان شب ادراري توسط خانواده ها بيان داشت: دومين علت عدم درمان به اين خاطر است كه در گذشته داروهاي شب ادراري داراي سه مشكل اساسي از جمله عدم تأثير مناسب، عوارض زياد و عدم قابليت كنترل آزمايشگاهي بودند و باعث ايجاد وحشت در مصرف دارو مي شد اما در حال حاضر با درمان دارويي جديد هر سه مشكل مرتفع شده است.

عضو هيأت علمي دانشگاه جندي شاپور اهواز در ادامه گفت: براي درمان داروئي شب ادراري از داروهايي استفاده مي شود كه مي توانند انقباض مثانه را كم كنند و بعلاوه توليد ادرار را كاهش دهند. اين داروها بوسيله آزمايشات دوره اي كنترل مي شوند. ولي همراه با دارو درماني، آموزش بايد صورت گيرد. آموزش يك برنامه طولاني مدت از 2 ماه تا 2 سال است تا اينكه مغز بتواند كنترل مجراي ادرار را بدست بياورد. در مدت به نتيجه رسيدن آموزش، دارو به شرط كنترل آزمايشگاهي نيز بايد مصرف شود تا اينكه هم روحيه بيمار و خانواده بهتر شود و هم زمان مناسب در اختيار خانواده قرار گيرد تا آموزش به نتيجه برسد. و در آخر براساس نتيجۀ درمان و آزمايشات دوره اي به تدريج دارو كاهش يافته تا بطور كامل قطع شود. در اين مورد خانواده ها هرگز نبايد به تشخيص خود دارو را قطع كنند.

وي ادامه داد: آموزش هايي كه خانواده ها لازم است انجام دهند شامل موارد زير است: اول اينكه به بيمار روحيه بدهند و او را ترقيب به ادامه درمان و آموزش نمايند. دوم: اينكه فرد قبل از خواب مثانه خود را تخليه كند. سوم: از دو ساعت قبل از خواب، مايعات و مواد غذايي مصرف نكند. چهارم: در وعدۀ شام از مصرف غذاهاي سنگين و اسموزي(غذاهاي نمك دار و شيريني جات) پرهيز كند. پنجم اينكه شب ها زود به تختخواب رود. ششم جاي خواب بيمار سرد نباشد.

دكتر ولوي در اين رابطه گفت: يكي از نكته هاي مهم شب ادراري، نظم در خوردن و خوابيدن است. خانواده هايي كه نمي توانند نظم در اين موارد را كنترل كنند قطعا قادر نخواهند بود شب ادراري فرزند خود را نيز درمان كنند.

فوق تخصص كليه كودكان در خصوص وظيفه خانواده در درمان شب ادراري اظهار داشت: وظيفه خانواده آموزش بيدار شدن فرزند مي باشد كه مي بايست وقتي مثانه بچه كاملا پر شد او را بيدار كند.اما اين سئوال پيش مياد كه چطور متوجه شويم مثانه پر شده است؟

بايد خانواده علاوه بر استفاده از دارو و رژيم غذايي در 4 تا 5 روز اوليه درمان نظارت كند كه چه زمان بچه جاي خود را خيس مي كند و سپس در موارد بعدي يك ساعت زودتر او را بيدار كند. در اينجا اين نكته بسيار حايز اهميت است كه بچه را حتما فقط يك ساعت زودتر از خيس كردن بيدار كنند.

و اينكه به چه وسيله بچه را بيدار كنيم؟ 

بيدار كردن بايد به وسيله ساعت زنگدار باشد. و زنگ آن تا بيدار شدن كودك خاموش نشود.

براي يادگيري بيدار شدن كودك معمولاً مراحل پله پله پيش مي رود به اين صورت كه اوايل سخت بيدار مي شود و نياز به كمك خانواده دارد، بعدها آسانتر بيدار مي شود سپس با صداي زنگ بيدار مي شود و در آخر قبل از صداي زنگ بيدار مي شود.

فوق تخصص كليه كودكان ادامه داد: اينكه كودك تا صبح خشك باقي بماند به معناي تكامل كامل ارتباط سيستم عصبي مغز و مجراي ادرار نيست بلكه بهبودي شب ادراري به زماني اطلاق مي شود كه كودك بتواند بعد از مصرف مقادير زياد مايعات در اثر فشار مثانه مثل بزرگسالان از خواب بيدار شده و تخليه را انجام دهد.

در آخر دكتر ولوي به خانواده ها توصيه و تأكيد نمود كه: براي پيشگيري از آسيب هاي روحي و رواني كودك، مي بايست خانواده ها، درمان شب ادراري را بطور ريشه اي و جدي انجام دهند به نحوي كه تا پيش از رسيدن كودك به سن مدرسه، بهبودي اين بيماري بدست آمده باشد.



طراحی و پیاده سازی: راد رایانه